Een webwinkel in tuinmeubelen laat in 2022 een logo ontwerpen door een zelfstandig grafisch ontwerper en een koppeling tussen de webshop en het voorraadsysteem bouwen door een freelance ontwikkelaar. Beide facturen zijn betaald. Drie jaar later wil de eigenaar het logo als merk inschrijven en een ander bureau verder laten bouwen aan de koppeling. De oude ontwikkelaar weigert de broncode af te geven en schrijft dat de software "van hem" is. De ontwerper vraagt een extra vergoeding voor het gebruik van het logo op vrachtwagens. Wie heeft hier gelijk? Het antwoord begint in twee korte artikelen van de Auteurswet: artikel 1 en artikel 2 lid 3 Auteurswet.

Gesneden houtsnedeblok met een bloemmotief in vermiljoen, okergeel en groen op een werkbank; een vel handgeschept papier met de gespiegelde afdruk wordt van het blok afgetrokken, met een geometrisch monogram in de hoek van het blok

Het houtsnedeblok hierboven is het origineel, met het monogram in de hoek van het blok; het vel dat ervan wordt afgetrokken is een afdruk. Het auteursrecht is in de kern het recht om zulke afdrukken te maken en het werk openbaar te maken. Bij werk dat een freelancer voor u maakt, is het resultaat vaak geleverd en betaald terwijl dat recht nog bij de maker ligt. Dit artikel legt uit bij wie het auteursrecht begint, hoe het overgaat, wat u zonder overdracht toch mag, en wat in een opdrachtovereenkomst moet staan.

Wie het auteursrecht krijgt volgens artikel 1 en artikel 7 Auteurswet: de maker, en bij een werknemer de werkgever

Artikel 1 Auteurswet legt het auteursrecht bij de maker van het werk. Dat geldt voor een logo, een website, teksten, foto's en ook voor software, die de wet in artikel 10 lid 1 onder 12 uitdrukkelijk als werk noemt, mits het resultaat een eigen, oorspronkelijk karakter heeft en het persoonlijk stempel van de maker draagt. Wie de opdracht geeft en betaalt, wordt daardoor geen rechthebbende.

Er is één belangrijke uitzondering. Volgens artikel 7 Auteurswet geldt de werkgever als maker van werken waarvan het vervaardigen tot de werkzaamheden van de werknemer behoort, tenzij partijen iets anders hebben afgesproken. Die regel ziet op een arbeidsovereenkomst. Een zzp'er, een freelancer of een bureau dat u inhuurt via een overeenkomst van opdracht valt er niet onder. Huurt u een bureau in, dan heeft het bureau via artikel 7 meestal het recht op wat zijn eigen werknemers maken. U moet het dan dus van het bureau overgedragen krijgen.

Een tweede punt wordt vaak gemist: wie een exemplaar koopt, krijgt daarmee het auteursrecht niet. Wat u na betaling heeft, is een geleverd exemplaar en een gebruiksrecht; de server staat bovendien vaak bij een hostingpartij. Het recht om het werk te verveelvoudigen en openbaar te maken blijft bij de maker, totdat het op de wettelijke manier is overgedragen.

Hoe de overdracht werkt onder artikel 2 lid 3 Auteurswet: schriftelijk, bij akte en alleen voor wat er staat

Artikel 2 lid 3 Auteurswet stelt drie eisen. De overeenkomst waarmee het auteursrecht wordt overgedragen of een exclusieve licentie wordt verleend, wordt schriftelijk aangegaan. De levering geschiedt volgens artikel 3:95 BW bij een daartoe bestemde akte. En een overdracht of exclusieve licentie door de maker zelf omvat alleen de bevoegdheden die uitdrukkelijk in de overeenkomst staan of die noodzakelijk uit de aard en strekking ervan voortvloeien.

Voor wie het goederenrecht kent, is dit een bekende figuur. Het auteursrecht gaat over op dezelfde manier als andere goederen waarvoor de wet geen eigen leveringsvorm kent: met een akte die bestemd is om te leveren. Een mondelinge afspraak, een betaalde factuur of een offerte met "alle rechten voor de klant" zonder ondertekende overdracht is daarvoor te mager. Een onderhandse akte die beide partijen tekenen is voldoende. Die akte kan ook in de opdrachtovereenkomst zelf staan, als daarin duidelijk staat dat het auteursrecht hierbij wordt overgedragen en op welke werken dat ziet.

De laatste eis, de uitleg naar wat er uitdrukkelijk staat, maakt de formulering belangrijk. Een overdracht "voor gebruik op de website" dekt het logo op vrachtwagens of verpakkingen niet zonder meer. Wilt u het werk aanpassen, in andere media gebruiken of aan een ander laten doorontwikkelen, schrijf dat dan op.

Wat u zonder akte toch mag: gebruik voor het doel van de opdracht, en artikel 45j voor software

Ontbreekt een overdracht, dan staat u meestal niet met lege handen. Uit de opdracht zelf en de redelijkheid en billijkheid (artikel 6:248 BW) volgt dan vaak een stilzwijgende licentie voor het gebruik waarvoor het werk kennelijk is besteld. Het logo mag u dus gebruiken als logo van uw bedrijf. Hoe ver die licentie gaat, hangt af van wat partijen bij de opdracht voor ogen hadden. Voor nieuw gebruik, zoals een merkinschrijving of een heel andere toepassing, is dat een onzekere basis.

Voor software geeft artikel 45j Auteurswet de rechtmatige verkrijger het recht de verveelvoudigingen te maken die nodig zijn voor het beoogde gebruik, waaronder laden en het verbeteren van fouten. Dat dekt het draaiende houden van de koppeling en het herstellen van fouten. Of u een ander bureau mag laten verder bouwen, hangt af van wat onder het beoogde gebruik valt en wat de bestaande licentie toestaat. Onderhoud en foutherstel liggen dicht bij artikel 45j; nieuwe functionaliteit ligt verder weg en vraagt in de regel toestemming of een overdracht, en in de praktijk ook de broncode. Afgifte van broncode volgt niet automatisch uit het auteursrecht. Spreek die daarom uitdrukkelijk af.

Wat de maker na overdracht houdt: persoonlijkheidsrechten in artikel 25 en de regels van artikel 25b tot en met 25h

Ook na een volledige overdracht houdt de maker de persoonlijkheidsrechten van artikel 25 Auteurswet, zoals naamsvermelding en verzet tegen wijzigingen of aantasting van het werk. Van het recht op naamsvermelding en, voor zover het om wijzigingen gaat, van het verzet tegen wijzigingen kan de maker afstand doen. Het verzet tegen misvorming of verminking die zijn eer of naam schaadt, blijft altijd bestaan. Wie een logo later wil restylen, laat de ontwerper dus vooraf afstand doen van zijn wijzigingsrecht.

Is de maker een natuurlijk persoon, zoals de zzp-ontwerper, dan kan ook het auteurscontractenrecht van artikel 25b en volgende meespelen. Dat hoofdstuk geldt in volle omvang voor overeenkomsten die de verlening van exploitatiebevoegdheid aan de wederpartij tot doel hebben (artikel 25b lid 1). Of een logo of website die u voor eigen bedrijfsgebruik laat maken daaronder valt, is niet vanzelfsprekend. De billijke vergoeding van artikel 25c en de aanvullende vergoeding bij een onevenredig lage vergoeding van artikel 25d horen bij zo'n exploitatieovereenkomst; een gewone logo-opdracht geeft daar niet automatisch aanspraak op. Eén regel reikt verder. Volgens artikel 25b lid 2 geldt artikel 25f lid 1 en 2 bij elke overeenkomst waarmee de maker het auteursrecht overdraagt of een exclusieve licentie verleent: een beding dat voor de maker onredelijk bezwarend is, is vernietigbaar. Van deze regels kan de maker geen afstand doen (artikel 25h). Voor makers in de zin van artikel 7 en 8 gelden ze niet.

Vijf punten voor uw opdrachtovereenkomst met een freelancer of bureau

Een uitdrukkelijke overdracht: "draagt hierbij over" van het volledige auteursrecht op de omschreven werken, ondertekend door beide partijen, zodat de overeenkomst ook de akte van artikel 2 lid 3 is.
De omvang: alle exploitatiewijzen en media, inclusief wijzigen, bewerken en doorontwikkelen door derden. Noem merkinschrijving bij een logo met zoveel woorden.
Persoonlijkheidsrechten: afstand van naamsvermelding en van verzet tegen wijzigingen, voor zover artikel 25 lid 3 dat toestaat.
Broncode en bestanden: afgifte van broncode, documentatie en open bronbestanden bij oplevering en bij einde van de samenwerking.
Werk van derden: een garantie dat de maker geen werk van anderen of bibliotheken gebruikt zonder dat de licentie uw gebruik toelaat, en een opgave van gebruikte open-sourcecomponenten.

Let ook op de volgorde van de stukken. Stuurt de freelancer eigen algemene voorwaarden mee waarin het auteursrecht bij hem blijft, dan bepaalt de regeling van artikel 6:225 lid 3 BW welke voorwaarden gelden. Lees daarover ons stuk over wiens algemene voorwaarden gelden bij een order per e-mail. Gaat het om kennis die een leverancier na de opdracht wil hergebruiken, dan sluit dit aan bij onze eerdere bespreking van bedrijfsgeheimen onder artikel 1 Wbb. Voor de webwinkel uit het begin betekent het dat het logo en de koppeling zonder akte bij de makers liggen, met een licentie voor het oorspronkelijke gebruik. Een overdracht achteraf kan alleen met medewerking van de maker, en die kan er een prijs voor vragen.

Wilt u weten wat uw huidige opdrachtbevestiging of de voorwaarden van uw ontwerper of ontwikkelaar over het auteursrecht zeggen? Laat het document dan even door de contractscan van JAVB gaan. U ziet dan snel of er een echte overdracht in staat, of alleen een gebruiksrecht, en wat er over broncode is afgesproken.

Bronnen

De wettekst geraadpleegd via wetten.overheid.nl op 4 oktober 2026. Gepubliceerde informatie, geen juridisch advies over een concreet geval.

Artikel 1 en 7 Auteurswet: de maker is rechthebbende, bij een werknemer de werkgever

Artikel 1 Auteurswet legt het auteursrecht bij de maker. Dat geldt voor logo's, websites, teksten en software, mits het resultaat een eigen, oorspronkelijk karakter heeft. Artikel 7 maakt de werkgever tot maker van werk waarvan het vervaardigen tot de werkzaamheden van een werknemer behoort. Die regel ziet op een arbeidsovereenkomst. Een zzp'er of een bureau dat u inhuurt via een overeenkomst van opdracht valt er niet onder. Wie betaalt, wordt dus niet vanzelf eigenaar van het recht. U krijgt een geleverd exemplaar en een gebruiksrecht; het recht om het werk te verveelvoudigen en openbaar te maken blijft bij de maker.

Artikel 2 lid 3 Auteurswet: schriftelijk, bij akte en alleen voor wat er staat

Een overdracht of exclusieve licentie wordt schriftelijk aangegaan, de levering gebeurt bij een daartoe bestemde akte (artikel 3:95 BW), en een overdracht door de maker zelf omvat alleen wat uitdrukkelijk in de overeenkomst staat of noodzakelijk uit de strekking volgt. Een betaalde factuur of een offerte met "alle rechten voor de klant" is daarvoor te mager. Zonder akte volgt uit de opdracht en de redelijkheid en billijkheid vaak een stilzwijgende licentie voor het gebruik waarvoor het werk is besteld, en voor software geeft artikel 45j het recht op de handelingen die nodig zijn voor het beoogde gebruik. Nieuwe functionaliteit door een ander bureau, een merkinschrijving of nieuw gebruik vraagt in de regel meer. Afgifte van broncode volgt niet automatisch uit het auteursrecht; spreek die daarom uitdrukkelijk af.

Wat de maker houdt en wat in uw opdrachtovereenkomst hoort

De maker houdt zijn persoonlijkheidsrechten uit artikel 25. Bij een zzp-maker kan het auteurscontractenrecht meespelen; de vergoedingsregels daarvan horen bij exploitatieovereenkomsten, terwijl artikel 25f, dat onredelijk bezwarende bedingen vernietigbaar maakt, bij elke overdracht door de maker geldt. Het artikel eindigt met vijf punten voor een opdrachtovereenkomst: een uitdrukkelijke overdracht die ook als akte dient, de omvang inclusief wijzigen en doorontwikkelen, afstand van wijzigingsrechten waar de wet dat toestaat, afgifte van broncode en bronbestanden, en een garantie over werk van derden.

Deloitte, oktober 2025, en de maatstaf van artikel 7:401 BW

In oktober 2025 meldde The Guardian dat Deloitte een deel van de vergoeding voor een rapport van 440.000 Australische dollar zou terugbetalen aan het Australische ministerie van Werkgelegenheid, nadat er meerdere fouten in waren gevonden. In de herziene versie vermeldde Deloitte dat een deel was gemaakt met een toolketen op basis van GPT-4o. Naar Nederlands recht is een adviesopdracht een overeenkomst van opdracht. De wet verbiedt geen hulpmiddelen. De adviseur moet wel werken als een redelijk bekwame en redelijk handelende vakgenoot, en die controleert of een bron bestaat voordat hij hem citeert. Artikel 7:403 lid 2 BW geeft u bovendien het recht op verantwoording over de werkwijze.

Persoonlijke uitvoering, hulpmiddelen en afspraken vooraf

Is de opdracht gegeven met het oog op een bepaalde deskundige, dan moet die het werk volgens artikel 7:404 BW zelf doen, tenzij uit de opdracht volgt dat hij het onder zijn verantwoordelijkheid door anderen mag laten uitvoeren. Of dat ook voor een taalmodel geldt, zegt de wet niet. Voor fouten van ingeschakelde freelancers staat het bureau in (artikel 6:76 BW). Of artikel 6:77 BW ook op software van toepassing is, staat ter discussie; via de zorgplicht en artikel 6:75 BW komt een fout van het hulpmiddel doorgaans toch voor rekening van het bureau. Het artikel sluit af met een lijst van zes punten voor de opdrachtbevestiging: melding van AI-gebruik, menselijke controle van bronnen en cijfers, met naam genoemde adviseurs, vertrouwelijkheid van uw gegevens, verantwoording op verzoek en een aansprakelijkheidsbeperking die niet geldt voor ongecontroleerde AI-tekst.

Opzegtermijn van artikel 7:437 BW en de voorwaarden van artikel 7:442 BW

Is in het agentuurcontract niets afgesproken, dan geldt een opzegtermijn van vier maanden, vijf maanden na drie jaar en zes maanden na zes jaar. Partijen mogen niet onder een, twee of drie maanden gaan, en de termijn voor de principaal mag niet korter zijn dan die voor de agent. De klantenvergoeding is verschuldigd als de agent nieuwe klanten aanbracht of de omzet met bestaande klanten aanmerkelijk uitbreidde, die klanten de principaal nog aanzienlijke voordelen opleveren en een vergoeding billijk is. Zegt de agent zelf op zonder rechtvaardiging, of beëindigt de principaal om een dringende reden die de agent te verwijten is, dan vervalt de aanspraak. Een agent die stopt vanwege leeftijd, invaliditeit of ziekte behoudt de aanspraak als van hem redelijkerwijs niet meer kan worden gevergd dat hij doorwerkt, mits ook aan de overige voorwaarden is voldaan.

Maximaal één jaarbeloning, en een melding binnen een jaar

De vergoeding bedraagt ten hoogste de beloning van één jaar, berekend naar het gemiddelde van de laatste vijf jaren. Bij 40.000, 52.000, 61.000, 58.000 en 49.000 euro ligt het plafond op 52.000 euro; de rechter kan lager uitkomen. De agent moet de principaal uiterlijk een jaar na het einde laten weten dat hij vergoeding verlangt, anders vervalt het recht.

Afstandsclausules en het concurrentiebeding van artikel 7:443 BW

Een contractbepaling die de vergoeding vooraf uitsluit of verlaagt, werkt niet ten nadele van de agent; na het einde kunnen partijen wel een regeling treffen. Een concurrentiebeding moet schriftelijk zijn, beperkt tot het soort producten en het toevertrouwde gebied (eventueel met de klantenkring daarin), en geldt hoogstens twee jaar. Het volledige artikel bevat een rekenvoorbeeld, een vergelijking met de goodwill bij de koop van een onderneming en zes punten om in uw eigen agentuurcontract na te lopen.

Blog | Juridische Wetenswaardigheden | Kennisartikelen