Een metaalbedrijf in Tilburg krijgt in januari 2026 een spoedopdracht van een bouwbedrijf: RVS-balustrades met glazen panelen voor het atrium van een nieuw kantoor. De projectleider van het bouwbedrijf stuurt via WhatsApp een foto van de tekening, het metaalbedrijf mailt een offerte van 38.400 euro exclusief btw, en de projectleider antwoordt in de app met "Akkoord, plaatsen in week 12". Een getekende offerte komt er nooit. Na de oplevering van zesendertig glazen panelen betaalt het bouwbedrijf 32.000 euro plus btw en stelt dat dat bedrag telefonisch is afgesproken. Alle bedragen in dit voorbeeld zijn exclusief btw, en het voorbeeld is fictief. De vraag hoe u een afspraak bewijst die alleen in WhatsApp en e-mail staat, speelt bij vrijwel elk mkb-bedrijf dat snel moet schakelen met zakelijke klanten.

Een geborstelde RVS-balustrade met glazen panelen en een ronde leuning op de overloop van een licht kantooratrium met glazen dak, eiken traptreden en een kobaltblauwe trapboom, waar een hand met werkhandschoen een glasklem vastdraait met een inbussleutel

Dat de overeenkomst geldig is, staat in deze zaak niet ter discussie. Een koop- of aanneemovereenkomst tussen bedrijven is vormvrij: artikel 6:217 BW laat een overeenkomst ontstaan door aanbod en aanvaarding, en een berichtje in een app kan een aanvaarding zijn. De discussie gaat over de inhoud, en daarmee over het bewijsrecht van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv).

Wie de afgesproken prijs moet bewijzen: de bewijslast van artikel 150 Rv

De hoofdregel staat in artikel 150 Rv: de partij die zich beroept op de rechtsgevolgen van de feiten die zij stelt, draagt de bewijslast van die feiten. Het metaalbedrijf vordert het restant van 6.400 euro en moet dus de afgesproken prijs van 38.400 euro bewijzen als het bouwbedrijf die gemotiveerd betwist. Een uitzondering kan volgen uit een bijzondere regel of uit de eisen van redelijkheid en billijkheid, maar die komt in een gewone prijsdiscussie zelden voor.

Vóór de bewijslast speelt artikel 149 Rv. Feiten die de ene partij stelt en die de andere partij niet of niet voldoende betwist, moet de rechter als vaststaand aannemen. Een kale ontkenning als "dat bedrag is nooit afgesproken" kan onvoldoende zijn wanneer het eigen "Akkoord" in de app staat; de rechter beoordeelt dat in de omstandigheden van het geval. Het bouwbedrijf zal daarom moeten uitleggen wat er in het telefoongesprek is gezegd, door wie en wanneer. Stelt het bouwbedrijf dat de prijs van 38.400 euro eerst wel gold en later telefonisch is verlaagd, dan is dat een eigen verweer, en de bewijslast van die latere prijsverlaging ligt dan in beginsel bij het bouwbedrijf.

Wat een WhatsApp-bericht of e-mail als bewijs waard is onder artikel 152 Rv

Bewijs kan volgens artikel 152 lid 1 Rv met alle middelen worden geleverd, tenzij de wet anders bepaalt. De waardering ervan is volgens lid 2 aan de rechter overgelaten. Een WhatsApp-bericht, een e-mail, een spraakbericht of een foto van een tekening heeft dus vrije bewijskracht: de rechter weegt wat het bericht zegt, wie het stuurde, wanneer, en hoe het past bij de rest van de correspondentie.

In Tilburg weegt het "Akkoord" zwaar omdat het direct volgt op de offerte met het bedrag. De rechter zal ook kijken of de projectleider namens het bouwbedrijf mocht bestellen; wie op een toezegging van een medewerker vertrouwt, leest in ons stuk over toezeggingen door een chatbot of medewerker wanneer een bedrijf daaraan gebonden is. Een volledige export van het gesprek met tijdstempels biedt doorgaans meer context dan een losse schermafbeelding, omdat de wederpartij bij een uitsnede kan stellen dat de context ontbreekt of dat het beeld is bewerkt. Hoe zwaar het bericht weegt, blijft afhangen van de echtheid en de omstandigheden.

Wanneer een document dwingend bewijs oplevert: de onderhandse akte van artikel 156 en 157 Rv

Een akte is volgens artikel 156 Rv een ondertekend geschrift dat bestemd is om tot bewijs te dienen; een onderhandse akte is elke akte die niet door een notaris of andere openbare ambtenaar is opgemaakt. Volgens artikel 157 lid 2 Rv levert een onderhandse akte tussen partijen dwingend bewijs op van de waarheid van de verklaring van degene die haar ondertekende, voor zover die verklaring bestemd is om bewijs te leveren ten behoeve van de wederpartij. Had de projectleider de offerte getekend, dan stond de prijs in beginsel vast en moest het bouwbedrijf tegenbewijs leveren om daaraan te ontkomen. Ontkent een partij haar handtekening, dan moet degene die zich op de akte beroept volgens artikel 159 Rv de echtheid bewijzen.

Een WhatsApp-bericht met alleen "Akkoord" is geen ondertekend geschrift in deze zin en blijft daarom vrij bewijs. Voor elektronische handtekeningen geldt artikel 3:15a BW: een gekwalificeerde elektronische handtekening heeft dezelfde rechtsgevolgen als een handgeschreven handtekening, en een andere elektronische handtekening heeft die gevolgen wanneer de gebruikte methode, gelet op het doel en de omstandigheden, voldoende betrouwbaar is. Voor een elektronische onderhandse akte stelt artikel 156a Rv bovendien eisen aan de vastlegging: de inhoud moet toegankelijk blijven voor partijen en ongewijzigd kunnen worden gereproduceerd. Een offerte die de klant elektronisch tekent met een voldoende betrouwbare methode en die zo wordt bewaard, kan daardoor als onderhandse akte gelden; een ondertekenplatform garandeert die status niet vanzelf.

Hoe u bewijs veiligstelt of opvraagt: inzage onder artikel 194 Rv en de bewaarplicht van artikel 2:10 BW

Sinds 1 januari 2025 regelt artikel 194 Rv het recht op inzage in, afschrift of uittreksel van gegevens die een ander onder zich heeft. Wie voldoende belang heeft, kan inzage vragen in bepaalde gegevens over een rechtsbetrekking waarbij hij partij is, bijvoorbeeld de e-mails waarin de projectleider de prijs met zijn eigen inkoopafdeling besprak. De wederpartij hoeft niet mee te werken wanneer zij een verschoningsrecht heeft of wanneer gewichtige redenen zich tegen verstrekking verzetten. Het metaalbedrijf kan ook vóór een procedure een voorlopig getuigenverhoor van de projectleider vragen, zodat zijn verklaring over het telefoongesprek vastligt voordat herinneringen vervagen.

Aan de eigen kant geldt de bewaarplicht. Een bv moet haar administratie volgens artikel 2:10 lid 3 BW zeven jaar bewaren, en zakelijke correspondentie over een order hoort daarbij. Een telefoon die wordt ingeleverd of gewist, neemt de WhatsApp-gesprekken mee als ze niet eerder zijn geëxporteerd en gearchiveerd.

Vijf vastleggingen die een afspraak per app of e-mail sterker maken

Stuur na elk telefonisch akkoord dezelfde dag een korte bevestigingsmail met prijs, aantallen en leverweek, en vraag om een reactie als iets niet klopt.
Laat offertes boven een vast bedrag elektronisch ondertekenen met een voldoende betrouwbare methode en bewaar het getekende bestand ongewijzigd en toegankelijk; dan kan het als onderhandse akte in de zin van artikel 156a en 157 Rv gelden.
Exporteer WhatsApp-gesprekken met klanten per project volledig, met tijdstempels, en bewaar ze bij de order in de administratie.
Leg vast wie bij de klant mag bestellen en wie meerwerk mag goedkeuren; bij extra werk zonder handtekening speelt dezelfde vraag, zie ons stuk over meerwerk zonder handtekening.
Noem in uw algemene voorwaarden dat bevestigingen per e-mail of app de opdracht vastleggen, en zorg dat die voorwaarden ook echt zijn toegezonden.

Wat het metaalbedrijf in Tilburg nu kan doen

Het metaalbedrijf stuurt het bouwbedrijf eerst een aanmaning voor het restant van 6.400 euro plus btw, met de offerte en een volledige export van het WhatsApp-gesprek als bijlage. Blijft betaling uit, dan kan het naast de hoofdsom de wettelijke handelsrente en incassokosten vorderen, zoals besproken in ons stuk over incassokosten en handelsrente. In een procedure draagt het metaalbedrijf de bewijslast van de prijs, maar het "Akkoord" direct na de offerte is sterk bewijs. Het bouwbedrijf zal dan concreet moeten maken wat er telefonisch anders is afgesproken.

Uw eigen offertes, opdrachtbevestigingen en algemene voorwaarden kunt u gerust eens door onze contractscan laten lopen. U ziet dan snel of prijs, aanvaarding, bevoegdheid en meerwerk goed zijn geregeld, en waar een afspraak nu nog alleen in een app staat.

Bronnen: Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, artikelen 149, 150, 152, 156, 156a, 157, 159 en 194; Burgerlijk Wetboek Boek 3, artikel 3:15a; Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 6:217; Burgerlijk Wetboek Boek 2, artikel 2:10. Wettekst geraadpleegd op 11 november 2026. Het voorbeeld van het metaalbedrijf is fictief.

Wie moet bewijzen onder artikel 150 Rv

De partij die zich beroept op de rechtsgevolgen van de feiten die zij stelt, draagt volgens artikel 150 Rv de bewijslast. Het metaalbedrijf vordert het restant en moet dus de afgesproken prijs bewijzen als de klant die gemotiveerd betwist. Artikel 149 Rv helpt: wat de wederpartij niet of niet voldoende betwist, staat vast. Een kale ontkenning kan onvoldoende zijn als het eigen "Akkoord" in de app staat; de klant zal dan concreet moeten maken wat er telefonisch anders is gezegd, door wie en wanneer.

Vrij bewijs en de onderhandse akte

WhatsApp-berichten en e-mails hebben vrije bewijskracht: de rechter weegt ze volgens artikel 152 Rv naar eigen oordeel, samen met de rest van de correspondentie. Een volledige export van het gesprek met tijdstempels biedt doorgaans meer context dan een losse schermafbeelding. Een door de klant ondertekende offerte is een onderhandse akte en levert volgens artikel 157 lid 2 Rv dwingend bewijs op van de verklaring van de ondertekenaar. Een elektronische handtekening kan daarvoor volstaan wanneer de methode voldoende betrouwbaar is (artikel 3:15a BW) en het bestand ongewijzigd en toegankelijk bewaard blijft (artikel 156a Rv).

Bewijs veiligstellen en opvragen

Sinds 1 januari 2025 regelt artikel 194 Rv het recht op inzage in bepaalde gegevens bij de wederpartij voor wie daarbij voldoende belang heeft, en vóór een procedure kan een voorlopig getuigenverhoor de verklaring van de projectleider vastleggen. Een bv moet haar administratie, inclusief zakelijke correspondentie, volgens artikel 2:10 BW zeven jaar bewaren. In het volledige artikel staan vijf vastleggingen die een afspraak per app of e-mail sterker maken, van de bevestigingsmail na een telefoongesprek tot de vraag wie bij de klant mag bestellen.

Uitstoting onder artikel 2:336a BW

Aandeelhouders die samen ten minste een derde van het geplaatste kapitaal verschaffen, kunnen de ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam vragen een medeaandeelhouder te bevelen zijn aandelen over te dragen. De maatstaf is streng: zijn gedragingen moeten het belang van de vennootschap zo schaden dat zijn aandeelhouderschap in redelijkheid niet kan worden geduld. Gedragingen als bestuurder tellen mee. De vennootschap zelf kan het verzoek niet indienen. Na betekening van het verzoekschrift mag de verweerder zijn aandelen niet meer vervreemden of verpanden zonder toestemming van de verzoekers of, bij een redelijk belang, van de ondernemingskamer.

Uittreding onder artikel 2:343 BW

De omgekeerde route staat open voor de aandeelhouder die door gedragingen van zijn medeaandeelhouders zo in zijn rechten of belangen is geschaad dat voortzetting niet meer van hem kan worden gevergd. De ondernemingskamer kan de anderen dan bevelen zijn aandelen over te nemen, en op verzoek een billijke verhoging van de prijs toepassen als zij de waarde van de aandelen hebben laten dalen.

Prijs, deskundigen en de aandeelhoudersovereenkomst

De ondernemingskamer benoemt deskundigen die over de prijs rapporteren. Een waarderingsregeling in statuten of een aandeelhoudersovereenkomst bindt die deskundigen en kan het onderzoek zelfs overbodig maken, behalve wanneer zij tot een kennelijk onredelijke prijs zou leiden. Wie met twee of drie oprichters een bv heeft, doet er dus goed aan een aandeelhoudersovereenkomst te sluiten met een concurrentiebeding, een good- en bad-leaverregeling, een concrete waarderingsformule en een keuze voor arbitrage of de ondernemingskamer. In het artikel lopen we de procedure stap voor stap door, van verzoekschrift tot de levering van de aandelen, met de termijnen en de aanbiedingsplicht die daarbij gelden, en laten we zien welke afspraken een geschil korter en goedkoper maken.

Artikel 7 Auteurswet maakt de werkgever maker

Bestaat de arbeid van een werknemer in het maken van werken, dan geldt de werkgever volgens artikel 7 Auteurswet als maker, tenzij partijen iets anders afspreken. Een akte van overdracht is dan niet nodig. Dat geldt ook voor computerprogramma's en industriële ontwerpen. Voorwaarde is een arbeidsovereenkomst en werk dat tot de functie behoort. Freelancers en bureaus vallen erbuiten; daar is een schriftelijke akte van overdracht nodig.

Auteursrecht vraagt om menselijke keuzes

Auteursrecht ontstaat alleen op een werk met een eigen, oorspronkelijk karakter en het persoonlijk stempel van de maker (Hoge Raad, Endstra, 2008). Het Hof van Justitie vraagt in Infopaq en Cofemel om vrije en creatieve keuzes van de maker. In het Brompton-arrest van 11 juni 2020 over de vouwfiets oordeelde het Hof dat een vorm die alleen door de techniek wordt bepaald geen auteursrecht krijgt. Een beugel waarvan software de vorm uit belasting en gewicht berekende, zit dicht bij die grens. De handmatige aanpassingen van de ontwerper kunnen het verschil maken, als de werkgever die keuzes kan aantonen. Tussenbestanden, softwarevarianten en prompts helpen daarbij als bewijs. Een nagemaakte beugel maakt pas inbreuk als de concurrent die beschermde vormkeuzes overneemt.

Bedrijfsgeheim, arbeidscontract en de voorwaarden van de AI-tool

Zonder auteursrecht blijven andere routes over. CAD-bestanden en testresultaten kunnen een bedrijfsgeheim zijn als ze werkelijk geheim zijn, handelswaarde hebben door die geheimhouding en de werkgever redelijke maatregelen nam om ze geheim te houden. Een concurrentiebeding is volgens artikel 7:653 BW alleen geldig als het schriftelijk is overeengekomen met een meerderjarige werknemer, en in een contract voor bepaalde tijd alleen met een schriftelijke motivering van zwaarwegende belangen. Ook de gebruiksvoorwaarden van de AI-tool tellen mee, vooral de vraag of de aanbieder uw invoer mag gebruiken om modellen te trainen. Lees in het volledige artikel de vijf afspraken voor arbeidsovereenkomsten, AI-beleid en freelancecontracten, en wat de fabrikant nu tegen de concurrent kan doen.

Blog | Juridische Wetenswaardigheden | Kennisartikelen