Uw onbetaalde factuur uit 2021 kan deze maand verjaren: vijf jaar onder artikel 3:307 BW, twee jaar bij consumentenkoop (artikel 7:28 BW) en stuiten met een aanmaning (artikel 3:317 BW)

Een leverancier van professionele koffiemachines in Utrecht installeerde in oktober 2021 een espressomachine met twee zetgroepen in de kantine van een accountantskantoor. De factuur van 14.800 euro had een betaaltermijn van dertig dagen en is nooit betaald. Het dossier verdween onder ander werk: er ging nooit een schriftelijke aanmaning uit, de klant heeft de schuld nooit erkend, en de machine draait sindsdien elke ochtend. Het voorbeeld is fictief, en de vraag van de leverancier komt in de praktijk vaak voor: wanneer kan hij dit bedrag niet meer afdwingen? Voor een factuur die op 20 november 2021 opeisbaar werd, valt het antwoord deze week, zolang de verjaring niet eerder is gestuit. De verjaring van een onbetaalde factuur loopt stil op de achtergrond, en een ondernemer merkt haar vaak pas wanneer de debiteur er in een procedure een beroep op doet.

Een professionele espressomachine met twee zetgroepen in geborsteld roestvrij staal en een dieprood zijpaneel op een lichte eikenhouten werkbank in een zonnige kantoorkeuken, terwijl een hand een filterhouder plaatst


Vijf jaar na opeisbaarheid: wanneer een zakelijke factuur verjaart onder artikel 3:307 BW

Artikel 3:307 lid 1 BW bepaalt dat een rechtsvordering tot nakoming van een verbintenis uit overeenkomst tot een geven of een doen verjaart door verloop van vijf jaren na de aanvang van de dag, volgende op die waarop de vordering opeisbaar is geworden. Voor een factuur is de opeisbaarheid meestal het einde van de betaaltermijn. Is de factuur opeisbaar op 20 november 2021, dan begint de termijn op 21 november 2021 en loopt hij af aan het einde van 20 november 2026. Bepalend is de dag waarop de klant uiterlijk moest betalen; de leverdatum en de factuurdatum zetten de termijn niet in gang. Ontbreekt een betaaltermijn in de overeenkomst en op de factuur, dan is de vordering in beginsel direct opeisbaar en begint de termijn eerder.

Bij een doorlopende relatie heeft elke factuur haar eigen termijn. Sloot de leverancier naast de koop ook een onderhoudscontract met kwartaalfacturen, dan verjaart elke kwartaalfactuur afzonderlijk. Artikel 3:308 BW geeft dezelfde termijn van vijf jaar voor renten en voor alles wat bij het jaar of een kortere termijn moet worden betaald, en die termijn loopt per vervaldag. De wettelijke handelsrente over een oude factuur verjaart dus per periode waarover zij verschuldigd werd, ook wanneer de hoofdsom zelf nog afdwingbaar is. Hoe de rente en de incassokosten bij een zakelijke wanbetaler worden berekend, staat in ons eerdere artikel over incassokosten en handelsrente.


Twee jaar voor de koopprijs bij een consumentenkoop onder artikel 7:28 BW

Verkoopt hetzelfde bedrijf een kleinere espressomachine aan een particulier, dan geldt een kortere termijn. Artikel 7:28 BW bepaalt: "Bij een consumentenkoop verjaart de rechtsvordering tot betaling van de koopprijs door verloop van twee jaren." Een webwinkel of installateur die ook aan consumenten levert, moet de openstaande posten daarom in twee groepen bewaken. Een consumentenfactuur die in november 2024 opeisbaar werd, verjaart in november 2026, tegelijk met de zakelijke factuur uit 2021. De regel geldt voor de koopprijs van een zaak; voor andere vorderingen op consumenten, zoals een losse dienstverlening, blijft in beginsel de termijn van artikel 3:307 BW gelden, al vraagt een gemengde overeenkomst een eigen beoordeling.


De verjaring stuiten met een schriftelijke aanmaning onder artikel 3:317 BW

De leverancier kan de klok terugzetten zolang de termijn nog loopt. Volgens artikel 3:317 lid 1 BW wordt de verjaring van een rechtsvordering tot nakoming gestuit door een schriftelijke aanmaning of door een schriftelijke mededeling waarin de schuldeiser zich ondubbelzinnig zijn recht op nakoming voorbehoudt. Een gewone betalingsherinnering met het factuurnummer, het bedrag en het verzoek om te betalen voldoet daar in de regel aan. Een vage e-mail over "de openstaande kwestie" is riskanter, omdat de debiteur later kan betogen dat daaruit niet bleek welke vordering de leverancier bedoelde.

Een stuitingsbrief werkt pas wanneer hij de debiteur heeft bereikt. Dat volgt uit de hoofdregel van artikel 3:37 lid 3 BW voor tot een bepaalde persoon gerichte verklaringen, en bij betwisting moet de leverancier de ontvangst bewijzen. Een e-mail kan volstaan, maar een bericht naar een vertrokken contactpersoon of een adres dat niet meer wordt gelezen, levert een bewijsprobleem op. Veel ondernemers versturen de stuitingsbrief daarom zowel per aangetekende post met ontvangstbevestiging als per e-mail naar het adres dat de klant in de overeenkomst opgaf. Hoe de rechter met e-mails en appjes als bewijs omgaat, bespraken we bij een prijsafspraak via WhatsApp en e-mail bewijzen.

Ook de debiteur kan de verjaring stuiten, vaak zonder het te beseffen. Artikel 3:318 BW bepaalt dat erkenning van het recht de verjaring stuit tegen degene die het recht erkent. Een gedeeltelijke betaling, een verzoek om een betalingsregeling of een e-mail waarin de klant schrijft dat de factuur in januari wordt voldaan, zijn voorbeelden van zo'n erkenning van de schuld. De leverancier doet er goed aan zulke berichten te bewaren bij het dossier. Daarnaast stuit het instellen van een eis de verjaring (artikel 3:316 BW), en een vonnis geeft de leverancier vervolgens twintig jaar om het ten uitvoer te leggen (artikel 3:324 lid 1 BW), met een termijn van vijf jaar voor bedragen die volgens het vonnis bij het jaar of een kortere termijn moeten worden betaald (lid 3).

Na een stuiting door een aanmaning of een erkenning begint op grond van artikel 3:319 BW de volgende dag een nieuwe termijn. Die is gelijk aan de oorspronkelijke, maar nooit langer dan vijf jaar, en de verjaring treedt niet eerder in dan bij de oorspronkelijke termijn. Een aanmaning die de leverancier op 18 november 2026 aangetekend verstuurt en die de klant op 19 november ontvangt, geeft de factuur uit 2021 dus een nieuwe termijn van vijf jaar vanaf 20 november 2026.


Wat er na voltooide verjaring van de vordering overblijft

Ook na voltooide verjaring houdt de leverancier enkele mogelijkheden. Artikel 3:322 lid 1 BW verbiedt de rechter het middel van verjaring ambtshalve toe te passen, zodat de debiteur zich er zelf op moet beroepen. Doet hij dat, dan is de vordering niet meer afdwingbaar en resteert een natuurlijke verbintenis in de zin van artikel 6:3 BW. Betaalt de klant daarna alsnog, dan is die betaling geen onverschuldigde betaling die hij kan terugvorderen. Voor de leverancier is vooral artikel 6:131 lid 1 BW van praktisch belang: de bevoegdheid tot verrekening eindigt niet door verjaring van de rechtsvordering. Die regel beschermt een verrekeningsbevoegdheid die al bestond voordat de verjaring intrad. Had het accountantskantoor vóór 21 november 2026 al een vordering op de leverancier, bijvoorbeeld voor advieswerk, en was toen aan de voorwaarden van artikel 6:127 BW voldaan, dan kan de leverancier de oude factuur daarmee ook na de verjaring verrekenen. Een tegenvordering die pas later ontstaat, biedt die mogelijkheid niet zonder meer.


Vijf controles voor openstaande facturen in november 2026

  1. Peildatum: welke zakelijke facturen werden in november of december 2021 opeisbaar, en welke consumentenfacturen voor de koop van een zaak in november of december 2024?
  2. Opeisbaarheid: staat voor elke factuur vast wanneer de betaaltermijn afliep, en staat die termijn ook in de overeenkomst of uw algemene voorwaarden?
  3. Stuiting: noemt de aanmaning het factuurnummer en het bedrag, en behoudt zij ondubbelzinnig het recht op betaling voor?
  4. Ontvangst: kunt u aantonen dat de aanmaning de klant heeft bereikt, met een ontvangstbevestiging of een reactie op de e-mail?
  5. Erkenning en nieuwe termijn: bewaart u betalingsregelingen en toezeggingen van de klant, en staat de nieuwe einddatum na elke stuiting in uw debiteurenadministratie?

Voor de Utrechtse leverancier uit het voorbeeld moet een duidelijke schriftelijke aanmaning het accountantskantoor uiterlijk op 20 november 2026 bereiken; verzending op die dag is niet genoeg als de brief pas later aankomt. Bereikt de aanmaning de klant op tijd, bijvoorbeeld per e-mail aan de financiële administratie met een ontvangstbevestiging en daarnaast per aangetekende post, dan begint een nieuwe termijn van vijf jaar, waarna hij over de betaling kan onderhandelen of, als dat nodig is, kan dagvaarden.

Wilt u weten of uw contracten en algemene voorwaarden een duidelijke betaaltermijn en een bruikbaar adres voor correspondentie bevatten? De contractscan leest uw overeenkomst en laat zien waar de afspraken over betaling en kennisgevingen ontbreken of onduidelijk zijn. Wie al een conflict heeft met een klant die niet betaalt, vindt in ons artikel over het opschortingsrecht bij een niet-betalende klant wat u in de tussentijd met uw eigen leveringen mag doen.

Bronnen: Burgerlijk Wetboek Boek 3 (artikelen 3:37, 3:307, 3:308, 3:316, 3:317, 3:318, 3:319, 3:322 en 3:324); Burgerlijk Wetboek Boek 6 (artikelen 6:3, 6:127 en 6:131); Burgerlijk Wetboek Boek 7 (artikel 7:28). Wettekst geraadpleegd op 18 november 2026.