Drie oprichters houden ieder een derde van de aandelen in een installatiebedrijf. Een van hen blijkt onder een eigen eenmanszaak warmtepompen te installeren bij klanten van de bv, weigert zijn aandelen te verkopen, en een aandeelhoudersovereenkomst is er nooit gekomen. Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek heeft voor deze situatie de geschillenregeling van de artikelen 2:336 tot en met 2:343c BW. Die geldt voor elke niet-beursgenoteerde bv en nv, ook als de statuten er niets over zeggen.
Uitstoting onder artikel 2:336a BW
Aandeelhouders die samen ten minste een derde van het geplaatste kapitaal verschaffen, kunnen de ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam vragen een medeaandeelhouder te bevelen zijn aandelen over te dragen. De maatstaf is streng: zijn gedragingen moeten het belang van de vennootschap zo schaden dat zijn aandeelhouderschap in redelijkheid niet kan worden geduld. Gedragingen als bestuurder tellen mee. De vennootschap zelf kan het verzoek niet indienen. Na betekening van het verzoekschrift mag de verweerder zijn aandelen niet meer vervreemden of verpanden zonder toestemming van de verzoekers of, bij een redelijk belang, van de ondernemingskamer.
Uittreding onder artikel 2:343 BW
De omgekeerde route staat open voor de aandeelhouder die door gedragingen van zijn medeaandeelhouders zo in zijn rechten of belangen is geschaad dat voortzetting niet meer van hem kan worden gevergd. De ondernemingskamer kan de anderen dan bevelen zijn aandelen over te nemen, en op verzoek een billijke verhoging van de prijs toepassen als zij de waarde van de aandelen hebben laten dalen.
Prijs, deskundigen en de aandeelhoudersovereenkomst
De ondernemingskamer benoemt deskundigen die over de prijs rapporteren. Een waarderingsregeling in statuten of een aandeelhoudersovereenkomst bindt die deskundigen en kan het onderzoek zelfs overbodig maken, behalve wanneer zij tot een kennelijk onredelijke prijs zou leiden. Wie met twee of drie oprichters een bv heeft, doet er dus goed aan een aandeelhoudersovereenkomst te sluiten met een concurrentiebeding, een good- en bad-leaverregeling, een concrete waarderingsformule en een keuze voor arbitrage of de ondernemingskamer. In het artikel lopen we de procedure stap voor stap door, van verzoekschrift tot de levering van de aandelen, met de termijnen en de aanbiedingsplicht die daarbij gelden, en laten we zien welke afspraken een geschil korter en goedkoper maken.
Read more
