Een werkplaats in Tilburg vervangt de aandrijfunit van een elektrische bestelbus van een bakkerij. De rekening van € 8.400 blijft onbetaald, en de werkplaats laat de bus op het terrein staan. Dan belt de leasemaatschappij: de bus is van haar en zij wil hem ophalen. Mag de werkplaats weigeren? Het voorbeeld is fictief, de vraag speelt bij garages, installateurs, machinebouwers en opslagbedrijven geregeld.

Wat artikel 3:290 BW de reparateur toestaat

Het retentierecht van artikel 3:290 BW geeft een schuldeiser de bevoegdheid om de afgifte van een zaak op te schorten tot zijn vordering betaald is. De grondslag ligt meestal in het opschortingsrecht van artikel 6:52 BW, dat voldoende samenhang vraagt tussen de vordering en de plicht om de zaak terug te geven. Bij een reparatierekening voor precies die bus is die samenhang er. Voor oude rekeningen voor andere voertuigen van dezelfde klant hangt het af van de vraag of partijen regelmatig met elkaar zaken doen. Ook de kosten van zorgvuldige stalling vallen onder het recht.

Tegenover de leasemaatschappij en in faillissement

Artikel 3:291 BW bepaalt tegen welke derden het recht werkt. Tegen een derde met een ouder recht, zoals een leasemaatschappij, een leverancier met eigendomsvoorbehoud of een bank met een ouder pandrecht, kan de reparateur het recht inroepen als de klant bevoegd was om de reparatie te laten uitvoeren, of als de reparateur geen reden had om aan die bevoegdheid te twijfelen. Wat het leasecontract over onderhoud en goedkeuring zegt, beslist dus vaak de zaak.

Gaat de klant failliet, dan blijft het retentierecht op zijn eigen zaken bestaan onder artikel 60 Faillissementswet. De curator kan betalen of de zaak verkopen met behoud van uw voorrang, en als de curator te lang wacht, kunt u hem een redelijke termijn stellen.

Het recht eindigt zodra de zaak weer bij de klant of de eigenaar is (artikel 3:294 BW). Wie de bus meegeeft op een belofte van betaling, verliest zijn zekerheid. Het volledige artikel bevat een checklist voor werkplaatsen en de wetteksten waarop het steunt.