Twee handtekeningen, twee rechtsverhoudingen
Een BV kan een lening aangaan zonder dat haar bestuurder de schuld automatisch privé draagt. Dat verandert wanneer de bestuurder een afzonderlijke borgakte of medeondertekening tekent. Artikel 7:850 BW behandelt borgtocht als de verbintenis van een borg tegenover de schuldeiser voor de schuld van een derde, de hoofdschuldenaar. De bank of leverancier krijgt daarmee naast de BV een extra verhaalsmogelijkheid. De persoonlijke borgtocht verdient daarom een eigen lezing, los van rente, aflossing en de zakelijke reden voor de financiering.
De borgtocht blijft verbonden met de hoofdschuld. Dat bepaalt onder meer welke verweermiddelen de borg kan voeren en hoe toekomstige verplichtingen moeten zijn omschreven. Bij een rekening-courant of doorlopend krediet is vooral de begrenzing belangrijk. Wanneer het bedrag nog niet vaststaat, verlangt de regeling voor particuliere borgtocht een overeengekomen maximumbedrag in geld. Lening, algemene kredietvoorwaarden en borgakte moeten samen laten zien welke trekkingen, rente en kosten onder de zekerheid vallen.
Bestuurder zijn neemt de bescherming niet vanzelf weg
De wet omschrijft wanneer een natuurlijke persoon als particuliere borg geldt. Bij een bestuurder-aandeelhouder spelen de aandelenpositie en de vraag of de borgtocht is aangegaan ten behoeve van de normale bedrijfsuitoefening van de vennootschap. Een functietitel geeft dus nog geen volledig antwoord. Een gewone bedrijfsfinanciering, een uitzonderlijke overname en een reddingskrediet kunnen juridisch anders worden beoordeeld, ook als dezelfde bestuurder tekent.
Daarnaast kan artikel 1:88 BW toestemming van de echtgenoot of geregistreerde partner verlangen. Voor bepaalde bestuurder-aandeelhouders bestaat een uitzondering, maar ook die is gekoppeld aan de normale uitoefening van het bedrijf. Ontbrak toestemming terwijl zij wel nodig was, dan kan de andere echtgenoot de rechtshandeling op grond van artikel 1:89 BW vernietigen. De vraag naar toestemming van de echtgenoot hoort daarom vóór ondertekening bij het financieringsdossier, niet pas wanneer de BV achterloopt met betalen.
Lees de akte als een keten
Het etiket “borg”, “garant” of “hoofdelijk medeschuldenaar” volstaat niet. De inhoud bepaalt wanneer de schuldeiser mag aanspreken, hoe afhankelijk de verplichting van de BV-schuld is, welk bedrag geldt en welke wijzigingen automatisch doorwerken. Een bruikbare controle legt vier documenten naast elkaar: de hoofdlening, de borgakte, de vennootschapsstukken en een toestemmingsverklaring indien die vereist is. Ook het einde moet zichtbaar zijn. Vertrek als bestuurder, verkoop van aandelen of aflossing leidt niet onder iedere tekst vanzelf tot vrijgave.
De JAVB contractscan kan borgclausules en financieringsbijlagen als self-service clausuleanalyse controleren op een ontbrekend plafond, een te ruime schulddefinitie, onduidelijke duur en botsende aansprakelijkheidstekst. Aandelenverhoudingen, bedrijfsdoel en gezinsrechtelijke toestemming blijven feitelijke vragen. Zo wordt het tweede handtekeningvak beoordeeld op wat het doet: een specifieke contractuele brug van de BV-schuld naar mogelijk privéverhaal.
Read more